Hoe weet ik of ik een onverwerkt trauma heb?
Veel mensen dragen de loodzware impact van een ingrijpende gebeurtenis met zich mee zonder die meteen als 'trauma' te herkennen. Trauma gaat namelijk niet alleen over wat je is overkomen, maar vooral over hoe je zenuwstelsel en lichaam die ervaring hebben opgeslagen. Als pijnlijke herinneringen biologisch niet goed worden verwerkt, blijven ze onbewust de regie voeren over je dagelijkse leven, je keuzes en je relaties.
In mijn praktijk in Brugge (Sint-Andries) of online kijken we samen naar wat er achter je klachten schuilgaat. We nemen de tijd om te luisteren naar wat je lichaam je probeert te vertellen, zodat er stap voor stap meer helderheid kan ontstaan.
De biologische signalen van onverwerkt trauma
Uit de relatiepsychologie en neurowetenschap weten we dat onverwerkt trauma zich vastzet in de diepere, evolutionaire lagen van je brein. Volgens de polyvagaaltheorie van Stephen Porges uit een ontregeld zenuwstelsel zich in drie duidelijke overlevingsstanden:
• Chronische hyperalertheid (vechten/vluchten): je emotionele alarmsysteem (de amygdala) staat continu aan. Dit uit zich in aanhoudende innerlijke onrust, slaapproblemen, extreme prikkelbaarheid, paniekaanvallen of een onverklaarbaar gevoel van dreiging. Biologisch gezien sta je voortdurend 'aan'.
• Emotionele verdoving (bevriezen): wanneer de alertheid te lang aanhoudt, schiet je zenuwstelsel in de overlevingsmodus van het 'bevriezen'. Je voelt je emotioneel vlak, futloos, chronisch vermoeid of losgekoppeld van je eigen lichaam en van de mensen om je heen (dissociatie).
• Destructieve relatiepatronen: in je huidige partnerschap of vriendschappen loop je telkens tegen dezelfde muren op. Extreme verlatingsangst, bindingsangst of het aantrekken van emotioneel onbeschikbare partners komen vaak voort uit de 'kind-egopositie' (Eric Berne), die onbewust wordt getriggerd en reageert vanuit de pijn van vroeger.
Waarom je brein de regie verliest en hoe we die herstellen
Dat je deze klachten niet simpelweg kunt 'wegdenken', komt door de werking van je neuronen. Bij een trauma faalt de natuurlijke informatieverwerking in je hersenen. De rationele filter (de prefrontale cortex) verliest de verbinding met de emotionele kern. Daardoor blijven oude herinneringen en emoties los van elkaar in je brein opgeslagen en kunnen ze bij de kleinste trigger in het hier en nu exploderen.
Binnen de traumatherapie bij PureMind werken we doelgericht aan het herstel van deze neuronale connectiviteit:
- De ijsberg ontrafelen: we dalen af tot onder de waterlijn van het ijsbergmodel (Virginia Satir) om de diepere, onuitgesproken behoeften en blokkades bloot te leggen.
- Het zenuwstelsel herprogrammeren: via gerichte begeleiding laten we de neuronen die met rust en veiligheid verbonden zijn herhaaldelijk samen vuren (de wet van Hebb), zodat je brein biologisch leert dat het gevaar definitief voorbij is.
Als je lichaam al lange tijd in een staat van alertheid blijft, kan dat veel van je vragen. Je hoeft daar niet alleen mee te blijven rondlopen. Met de juiste ondersteuning kan er stap voor stap weer meer rust ontstaan.